You are here:
Yayla Obalarımız -3 PDF Yazdır E-posta
Cuma, 23 Mart 2012 00:00

Oba Yerlerimiz, Yurt Yerlerimiz

Ali VAROL

3. Bölüm

Önceki yazılarda baharın (Mayıs, Haziran, Temmuz) oba tutup yerleştiğimiz yerleri yazmıştım. Şimdi de güzün oturduğumuz oba yerlerini vermeye çalışacağım.

Güzün (Ağustos, Eylül, Ekim) oba tutulan yerler:

Aldürbe Kumlu Boğaz’da; Höke Yusuf, Topal Hasan ve çocuklarının obaları vardı.

Kireç Koyağında; Bazı seneler Yirik Çavuş oba tutardı.

Ortataş’ın dibinde; Deli Hacı devamlı otururdu. Bazı seneler başkaları da otururdu.

Aldürbe Çapırının dibindeki koyaklarda: Tekeli El, Kısaca El ile Tülüce El, Kara Abdullah ve kardeşi Küçük Mustafa obaları vardı.

Yeroluk’taki Sığır Koyağı’nda; Molla Mehmet El, Karamuklu Oluk’ta Emir El veya başkaları, Kızıl Oluk’un üstünde değişik aileler otururdu.

Yer Oluk’taki Aşağı Oluk’un önündeki koyakta güzün Erengerişi’nden Hacı Ahmet ve çocukları otururdu.

Yer Oluk’ta hayvanların sulandığı 3 tane oluk vardı: Kızıl Oluk, Karamuklu Oluk, Aşağı Oluk.

Aldürbe Oluğunun üstünde; Emir El otururdu.

Çırlavık’ta; Yirik Çavuş, Koca Mustafa obası, Zobu, Mukuoğlu obası vardı. Çırlavık’ta da bazı seneler değişik aileler otururdu.

Aldürbe’nin batısında Zindan’ın yanında Kepezli Maşılı ve Topal Ahmet otururdu. Maşılı ve Topal Ahmet yaylaya çıkmaz olunca Gençler Köyü’nden Deli Hüseyin bazı seneler güzün burada konakladı.

…………………

Ahmetler obaları neden bu kadar birbirinden aralı kurulmuş?

Her obada bir davar bir de oğlak sürüsü olmak üzere en az iki sürü olduğunu düşünelim. 14 obada 28 sürü olur. Ayrıca aynı ailenin koyun ve kuzu sürüleri de olabilir. Onları saymasak bile 28 sürünün bir arada bakılması çok zordur. Sürüler birbirine karışır, Köpekler sık sık dalaşır. Hır gür, kavga gürültü çok olur. Bunu fark eden köylülerimiz mallarının rahatını düşünerek obalarını birbirinden ortalama yarım saat yürüme uzaklığında yurt yerlerinde kurmuşlar. Böylece her oba sürülerinin yayılma alanı da genişlemiş ve belirlenmiş. Obaların ve çobanların tek ve yalnız olması hayvanların bakımı açısından doğru ve faydalı görülmüş. Bu konuda deyimler tekerlemeler bile üretilmiş:

Çok çoban çokuşur

İki çoban takışır

Gözünü sevdiğim tek çoban

Sürüye o iyi bakar işte.

Hacı Ahmetliler (Erengerişlilere Hacı Ahmetli de denir.) ve Tepeköylüler, Kuyu’da bir arada oturabiliyor. Hır gür olmadan geçinip gidiyorlar. Nedeni, fazla sürü olmayışındandır.

………………….

Bizim aile gibi davarı az olanların ayrıca bir sürüsü olmaz. Az davarlılar sürü sahibi birinin ardına yama olur, ya çobana yıllık bir ücret verir (çoban oğlağı) ya da (benim gibi) çocuğu varsa çobanın yanına “çeltek = yardımcı” verirlerdi. Gene de çobana yaranamazlardı. Sık sık sürü değiştirirlerdi. Benim hatırladığıma göre biz de bu yüzden birkaç kere oba değiştirmiştik. Molla Mehmet El, Sarı Mehmet Dayım El, Kara Osman Emmi El, Hacı Dayım El… Ben çobanlığı bırakınca oba değiştirmez olduk. Yaylaya da göçmez olduk.

Ahmetlerin bu oba yerlerinde oturanlar genel olarak her sene aynı yere gelip otururlardı. Ama bazen de değişiklik olurdu. Oba ve sürü sayısı bazen bir iki adet azalıp çoğalabiliyordu. Sözgelimi iki ailenin davarı azalmış. Davarlarını karıştırıp bir sürü yaparlardı. Böyle olunca oba yerinin biri boş kalırdı. Öte yandan başka bir ailenin davarı çoğalmışsa bir sürü olarak kalabalık geliyorsa kardeşler mallarını ayırırlar ve ayrı iki sürü oluştururlardı. Yeni sürü sahibi de boş kalmış bir oba yerine otururdu.

Oba boşalma olayı bazen de ailenin iş değiştirip yaylaya çıkmayı boşlamasından kaynaklanırdı. Söz gelimi Molla Mahmut, Molla Abdullah Manavgat’a göçüp gitmiş, onların oturduğu oba yerleri boş kalmış. Kara Osman Emmi (Osman Koç) davarı satıp kamyon aldı, oba yerleri boş kaldı. Deli Hacı ve kardeşi Osman Dayı öldü geride kalanlar malcılık yapmadı; obaları boş kaldı. Köyden birçok aile Manavgat’a Antalya’ya göçüp yeni işlerde çalışmaya başladılar. Manavgat’taki camcıların babaları eskiden davarcıydı. Ya şimdi? Obalardan bazıları bu göçler sonucu boş kaldı.

………………………….

Ahmetler kuyusunda Erengerişli ve Tepeköylü nüfus çoğalınca malcılık yapan Ahmetlerli köylülerin su sıkıntısından kalabalıktan rahatı kaçtı oba yerlerine gelmez oldular. Haritalarda “Ahmetler Kuyusu” yazarken oturan Hacıahmetlilerin kalabalıklığını görenler, buraya “Hacıahmetli Kuyusu “ demeye başladılar.

……………..

O zamanlar Ahmetler Kuyusu'nda; kışın Erengerişi'nde yaşayan Hacı Ahmet, Molla Veli (Telef), Molla Mustafa gibi ailelerin de obalarının olduğunu hatırlıyorum. Ayrıca Tepeköy ve Sayköy'den de gelip yaylayanlar vardı.

Benim çocukluğumda ilkbaharda Kuyu'da oturan Ahmetlerli obası sayısı, diğer köyler oba toplamından çok daha fazlaydı. Hatta köyümüz insanlarının çoğunun atası sayılan Pantır Dede'nin mezarı Ahmetler Kuyusundadır.

Ahmetler Yaylasında dört yerde mezarlıklarımız Var

Ahmetler Kuyusu Mezarlığı

Aldürbe Mezarlığı

Çırlavık Mezarlığı

Çakılbaşı Mezarlığı

..........................

Devamı var

 

NOT:

Ahmetler Yaylasındaki oba yerlerimizi daha ayrıntılı oalarak Google görüntüleriyle inceleyebilmek için aşağıdaki belgesel albümlere bakabilirsiniz. Sırayla üzerlerine tıklayın.

1. Albüm

2. Albüm

3. Albüm

4. Albüm