You are here:
YAYLALAR YAYLALAR PDF Yazdır E-posta
Çarşamba, 13 Ocak 2016 22:12

 Mehmet ARSLAN

Tarihte ÇİMİ Köyü Ne Yaptı, Ne Haber? (1)

Aldürbe Platosu-Ahmetler Yaylası

Atalarımız 11-13.ncü yüzyıllarda Horasandan gelip Anadolu Toroslarını yurt tutmuşlar. Ahmetler Oymağı Oğuzların Üçoklar-Deniz Han’a bağlı Yıva boyundansembolü çakır kuşu.[1] Konar-göçer Ahmetlerliler ; Kışlak ve yaylak kullanarak bu günlere gelmişler. Bunu nerden anlıyoruz? Osmanlı Defteri Hakani’lerinde yazılı ödedikleri vergilerden. Bu defterlerde Ağnam-Ganem gibi koyun keçi vergileri yanında  Aşar/Öşür (mahsul), Çift Resmi gibi zirai vergilerde  var. Ayrıca Kanuni (1520-1566) dönemine ait  ve ilk sayfasında Kanuni’nin tuğrası  bulunan 172 no.lu Defteri Hakani nin Ahmetler’in kayıtlı olduğu 67. sayfasında; Aldürbe Platosu-Ahmetler Yaylası’nın  Ahmetler Köyüne (1530?) tahsis kaydı var.

Bütünşehir Yasası-Belediyelerin Tasası

Bütünşehir yasasıyla 30 Mart 2014’den itibaren Marmara, Ege ve Akdeniz’de (16.082) köy kalmadı hepsi mahalle oldu.

Eski köy yeni mahallelerin uyumları, uyumsuzlukları,  uyuşmazlıkları belediyelerin masasına kondu.

Ahmetler Köyü-Manavgat ile Çimi Köyü-Akseki arasında yüzyıllardır süren uyuşmazlıklar var. Bütünşehir yasasıyla bu uyuşmazlıklara Akseki ve Manavgat Belediyeleri taraf oldular.

Nedir bunlar?

Ahmetler ile Çimi arasında biri 1967 (1929 ) yılından beri, diğeri 1985 yılından beri süregelen Yayla davaları ile Çimi Muhtarı Hasan AKSOY ile Hacıahmetli Av. Harun ARICI’nın Ahmetlerli Çobanların yaylaya kaçak inşaat yaptıklarına ilişkin (müşteki sıfatiyle şikayetleri üzerine ) -18 kişi- Ahmetler li Çobanlar  hakkında açılan davalar .[2]

Çimi  Klasik bir Köy müdür,Yoksa Derbentbey midir?

Peşinen söyleyelim; Çimi Köyü klasik bir köy değildir. Aslında Çimi’ye köy demek doğru da değildir. Çimi Osmanlı’da bir yönetim, hakimiyet ve sancak merkezidir. Osmanlı Paşaları’nın hizmetkarlarıyla birlikte yaşadığı bir derbent-geçit yerleşimidir!?

Devleti Aliyye’de 17-18. yy.’dan itibaren yönetim boşluğu ortaya çıktı. Merkezi idarenin yönetemeyip etkisiz kaldığı bu dönemlerden itibaren Devlet bürokrasinde bulunanlar Anadolu’da başına buyruk hükümranlıklar kurdular. Tarihten anladığımız kadarıyla Devleti Aliyye bürokrasisinde yer alan Çimi’de yönetimde bulunmanın gücünden yararlanmayı bildi. Ayrıcalıklı yerleşikleri ve bürokrasi gücünü kullanarak Akdağ yaylaklarına çıkan yörükler-Oğuz Türkmenlerini haraca bağlayarak Cumhuriyet döneminde de bu gücünü sürdürerek Devlet içinde otorite kurmayı başarabildi.

Devleti Aliyye’nin EkonomiPolitiği?

Osmanlı Merkezi Devlet yapısı; Harem+Hassa Ordusu-Yeniçeriler+İlmiye sınıfı ve bunların hizmetkarları topu topu 30 bin baş kişi eder. Bunlara Anadolu ve Rumeli’deki Tımarlar ve  sipahileri ekle,Devlet organizması ortaya çıkar. Bu gruplar vergi vermez, alırlar, tüketirler; Sınırları belirsiz (çizili olmayan) devletin egemenlik alanını koruyup kollarlar. Geriye kalan köylü-halk-reaya’da üretip yönetime aşar, ağnam-ganem, avarız, cizye… kaçgun cezası v.b. vergilerini öderler.

Yönetilenlerin üretimini tüketerek yöneten Devlet-i Aliyye’nin ekonomipolitiği çok gerçekçi ve şudur!

At binenin kılıç kuşananın.

Toprak işleyenin Su kullananın.

Ticaret, ziraat, zanaat, bürokrat ve yönetim; Yerleşiklerin - Çimi’nin. Yaylak; Yörüklerin -  Ahmetler'in.

Belgeler-Bilgiler-Daha Neler Neler?

Şimdi denememizi belge ve bilgilerle etiketlendirelim.

Kavranılması kolay olsun diye günümüzden  geriye doğru gidelim.

Haa baştan söyleyelim; Özellikle aşağıdaki köyleri akılda tutalım.

Osmanlı ve Cumhuriyet arşivlerinde yaptığımız gezintide Çimi’nin Akdağ yaylaklarına çıkan ; Ahmetler, Gebece, Gelves, Bucak, Fersin, Murtiçi, Kepez, Kepez Beleni, Güneycik, Gençler…. Köyleri ile kavgaları var.

Yıl 1969 ; Çimi  yönetimi bir ferman-Kanunname-i Çimi  yayınlar.

Okuyalım.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 













Çimi’liler yaylaya tek geçit yeri olan Köyün içinden geçen  yola demirden bir gümrük kapısı kurar.  Yaylaya çıkanlardan otlakçılığa başlar, devletin egemenliğini paylaşır.

  















Yaylalar orta malıdır. Orta malları Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Çimi Devletin hükümranlık alanına girmiştir, herkes kör-sağır-dilsiz yetkisizdir? Çobanlar kimsesizdir, çoğu haraçlarını ödeyerek yaylalarına çıkarlar. Devletin egemenlik ilkesinden ne haber?

Devam ecek… Çimi Yaylası Varmı Yokmu ?

Yıl 1929 ; Ahmetler, Gebece, Fersun, Kepez, Kepez Beleni beş köyün “Akseki Mahkemei Asliyye Hukuk Canipi Alisine” Açtıkları dava dilekcesi…












[1] Anadoluda Aşiretler,Cemaatler,Oymaklar(1453-1650) ; Prof.Dr.Yusuf HALAÇOĞLU

[2] Akseki Cumhuriyet Başsavcılığının İddianamesi :29.09.2009, Soruşturma No:2008/524,Esas No:2009/189,İddianame No:2009/63